Điểm đến văn hóa - sinh thái đặc sắc cách Hà Nội chỉ 70km
Làng nhà sàn Thái Hải, Thái Nguyên đã vinh dự nhận giải thưởng "Làng du lịch tốt nhất thế giới" năm 2022 do Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) trao tặng. Đây không chỉ là nơi bảo tồn khu sinh thái thiên nhiên xanh mát, những ngôi nhà sàn truyền thống, bản sắc văn hoá cộng đồng mà còn gây ấn tượng với du khách bởi cách làm du lịch chuyên nghiệp, bền vững.
Làng du lịch cộng đồng Thái Hải, còn được gọi là Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải, tọa lạc tại xóm Mỹ Hào, xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên. Với vị trí cách trung tâm thành phố Thái Nguyên khoảng 10 km và Hà Nội chỉ khoảng 70km, đây là điểm đến lý tưởng cho các chuyến du lịch ngắn ngày từ thủ đô.
Một không gian văn hóa dân tộc độc đáo
Trải rộng trên diện tích 25 hecta, làng Thái Hải sở hữu không gian và kiến trúc độc đáo đậm bản sắc dân tộc. Nơi đây không chỉ là điểm gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của người Tày mà còn là điểm đến hấp dẫn của khách du lịch trong và ngoài nước.
Hiện tại, Thái Hải có hơn 30 ngôi nhà sàn truyền thống của dân tộc Tày và Nùng. Điều đặc biệt là các ngôi nhà sàn này được chuyển từ khu ATK Định Hóa về và phục dựng nguyên bản, tạo nên một không gian văn hóa độc đáo và gần gũi với thiên nhiên. Đồng thời, chính những chủ nhân của các ngôi nhà sàn này cũng đã được mời về đây sinh sống, cùng nhau xây dựng một khu bảo tồn văn hóa dân tộc Tày cả về văn hoá phi vật thể lẫn văn hoá vật thể.
Trải nghiệm văn hóa đa dạng
Tại làng Thái Hải có nhiều dân tộc khác nhau cùng sinh sống như Tày, Nùng, Dao, Kinh... Cộng đồng các dân tộc tại đây sống, lao động hiền hoà theo mô hình liên kết cộng đồng, cùng nhau chia sẻ lợi ích từ việc làm du lịch. Mỗi gia đình có vai trò riêng: người phụ trách nhà thuốc Nam, người bảo tồn nghề làm rượu, làm đồ thủ công mỹ nghệ...
Khi đến thăm làng Thái Hải, du khách sẽ được trải nghiệm nhiều nét văn hoá độc đáo của cộng đồng dân tộc tại đây, bắt đầu với:
- Nghi thức rửa tay trước khi vào làng
- Nghi thức đánh mõ thông báo, mở cửa làng
- Đi qua con đường "vàng, bạc" với ý nghĩa mang đến may mắn, tốt đẹp, thịnh vượng
Sau khi hoàn tất các nghi thức, du khách được bước vào "trái tim" của làng Thái Hải - không gian sinh sống của cộng đồng dân cư. Tại đây, mỗi ngôi nhà đều có tên riêng, được phân định bởi những hàng rào cây quy hoạch bài bản, quy củ.
Điều ấn tượng nhất chính là không gian cảnh quan môi trường được giữ gìn sạch sẽ. Các con đường trong làng được bao quanh bởi những rặng cây xanh mát. Với điều kiện sinh thái lý tưởng, môi trường tại Thái Hải rất trong lành, nhiệt độ cũng được điều hòa nhờ vào hệ thống cây xanh phong phú.
Trải nghiệm cùng người dân địa phương
Khi đến thăm các gia đình, du khách sẽ được chủ nhà đón tiếp nồng hậu với nghi thức truyền thống:
- Được mời thưởng thức rượu ngon như một lời chào thân thiết
- Nghe chủ nhà biểu diễn hát then, đàn tính
- Trải nghiệm làm bánh khảo và các hoạt động văn hóa khác của người dân tộc
- Giao lưu với người dân địa phương đã trở thành những hướng dẫn viên chuyên nghiệp
Khảo sát và đánh giá
Vừa qua, ngày 22/3/2025, Sở Du lịch Hà Nội đã tổ chức chương trình khảo sát, học tập kinh nghiệm phát triển các mô hình du lịch cộng đồng tại tỉnh Thái Nguyên với sự tham gia của các quận, huyện và đơn vị lữ hành Hà Nội, trong đó có Chi hội Lữ hành Hà Nội.
Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội, ông Trần Trung Hiếu đánh giá, làng du lịch Thái Hải là điểm sáng trong mô hình làm du lịch cộng đồng, trong đó nổi bật là việc giữ gìn và phát huy môi trường sinh thái với bản sắc văn hoá bản địa.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Liên Chi hội Lữ hành Việt Nam, ông Phùng Quang Thắng, làng du lịch Thái Hải là điểm đến rất đáng trải nghiệm của du khách khi đến Thái Nguyên. Đây là mô hình du lịch cộng đồng thành công, có tính bền vững cao và mang lại giá trị thiết thực cho cả du khách lẫn người dân địa phương.